cupido-oudemeester

Gedragseconoom Daniël Kahneman publiceerde in 2011 de bestseller ‘Ons feilbare denken’, waarin hij uiteenzet, dat wij heel simpel uitgaan van wat wij zien , van wat er is . Je kijkt door het raam een klaslokaal in en denkt te zien wat daar aan de hand is, je ziet een topsporter een wereldrecord halen en denkt: dat ging gemakkelijk’, je ziet een Cito-score en denkt: ‘dat valt tegen!’ en zo verder. Kahneman onderscheidt twee systemen waarmee wij onze kennis organiseren. De door mij genoemde voorbeelden zijn afkomstig van systeem één; het intuïtieve, snelle, directe oordelen. Dit denken is goed voor situaties waarin acuut handelen vereist is, zoals reageren op dreigend gevaar. Dan zijn reflexmatige reacties levensreddend. Systeem twee, waar Kahneman van spreekt, is luier, trager. Het lijkt daardoor minder accuraat, maar de schijn bedriegt hier, vooral als je kijkt naar de lange termijn. Systeem twee gaat over wat je niet ziet op het eerste gezicht, maar pas gaat ervaren als je in de g...

Je waant je af en toe in een bananenrepubliek wanneer je berichten hoort over frauderende schoolbestuurders en gesjoemel met diploma’s. Menigeen vraagt zich dan ook vertwijfeld af waar dit gedrag vandaan komt. Ook de in opspraak geraakte hoogleraar Diederik Stapel past in dit beeld, als ook leraren die net even een half puntje meer geven, zodat het percentage geslaagden wat florissanter wordt, of zwakke   leerlingen de CITO toets niet laten maken om het schoolgemiddelde wat op te krikken. Regeldruk, verantwoordingsdrift en opgelegde targets zorgen in organisaties voor een sfeer van wantrouwen. ‘De lat moet hoog gelegd worden’, heet het in het ingeburgerde neoliberale jargon, maar té hoge latten veroorzaken frustratie, of nodigen uit tot creatief ‘hoog’springen. Het is van alle tijden, daar waar macht op al te rigoureuze wijze wordt uitgeoefend, daar zullen individuen ontwijkingsgedrag gaan vertonen en overlevingsstrategieën ontwikkelen. De geschiedenis geeft daar, weliswaar...

Het blijft een immer terugkerende vraag: ‘Wie/wat bepaalt de onderwijskwaliteit en is die kwaliteit slechts te bepalen aan de hand van de door leerlingen gerealiseerde output?’ Vragen in het verlengde hiervan zijn: - Zijn tegenvallende resultaten per definitie te wijten aan manco’s aan de leerkrachtzijde? - Zijn goede resultaten per defintie tot stand gekomen door de kwaliteit van de leerkracht? Maar de overheersende vraag is toch: ‘Is de actor ‘leerling’ nog wel in beeld als medebepalend voor succesvol onderwijs?’ Sprekend over ‘onderwijskwaliteit’ gaat in een eerste reactie de aandacht uit naar de kant van het aanbod. Ik denk al heel lang, dat dit te maken heeft met het feit dat leerkrachten geschikter zijn als aangrijppunt voor ‘verbeteringen’ dan leerlingen. Dat een goede leerkracht aan bepaalde voorwaarden moet voldoen is duidelijk; de visie dat aan de leerlingzijde ook sprake is van leervoorwaarden, lijkt aan vanzelfsprekendheid te hebben ingeboet. Ik plaats in deze bijdrage ...

Er zijn van die korte krantenberichtjes die bedoeld zijn om de lezer betrouwbare informtie te verschaffen, maar waar bij nader inzien de betrouwbaarheid ver te zoeken is. Vaak gaat het om stukjes met een positieve strekking. Ieder weet dat zich ongewenste verschijnselen voordoen in de samenleving en dan is het prettig om ook eens te vernemen dat het eigenlijk allemaal best meevalt. Als je er oog voor hebt gekregen is het een leuk tijdverdrijf zulke berichtjes in de media op te sporen. Mocht dit allemaal wat mistig overkomen, ter illustratie een aardig voorbeeld. Dat puberteit en sociaal gedrag een spanningsveld kunnen vormen is geen nieuws. Tegen die achtergrond dient het volgende geplaatst te worden. Op 25 oktober 2012 stond er een artikeltje in ‘De Stentor' onder de kop: Scholieren scoren goed op sociale vlak. De eerste gedachte die bij mij op kwam was : ‘Op welke grond rust deze conclusie en wat moet ik mij voorstellen bij ‘scoren op het sociale vlak?’ Ik denk dat de lezer...

Een levenshouding die uitgaat van de acceptatie van het onafwendbare is lovenswaardig. Natuurverschijnelen zoals weersomstandigheiden en gebeurtenissen die zich voordoen zonder dat je er als indivdu invloed op kunt uitoefenen, kunnen aanleiding zijn tot grote frustratie als ze niet als onvermijdelijk aanvaard worden. Maar hoe zit het nu met een fenomeen als ‘werkdruk’, en dan met name in het onderwijs? Vandaar dat de kop: ‘Van werkdruk naar werkplezier’ mijn aandacht trok . Het artikel eronder stond in ‘Schooljournaal nr.15’, [1] een uitgave van CNV onderwijs. Eerst even de inleiding: ‘Een veel gehoorde klacht in het onderwijs is de hoge werkdruk. Werkplezier wordt minder. Stressklachten nemen toe. De methode ‘Voortgezet Werkplezier’pakt de werkdruk aan en brengt de passie voor het werk weer terug. Scholengemeenschap ‘Pantha Rhei’ in Amstelveen pakte het aanbod om als testschool te fungeren met beide handen aan’. Vervolgens maar even de blik gewend op de prangende vraag waar ...

De ‘tempo-toets’ rekenen die ik regelmatig afnam, was bedoeld om te bepalen hoe het staat met het automatiseren van   de hoofdbewerkingen, maar ik weet niet of   die toets nog gebruikt wordt. De kinderen krijgen een blad met verschillende soorten sommen, oplopend in moelijkheidsgraad. Per onderdeel zijn er vijf rijtjes van vijf sommen en de leerlingen krijgen per serie één minuut de tijd om de antwoorden te noteren. Dus, een leerling die de telstrategie nog hanteert of een ander probleem op rekengebied heeft scoort laag omdat het per antwoord relatitef lang moet nadenken. Wanneer de toets zou worden afgenomen zonder tijdslimiet krijg je geen inzicht in hoeverre de leerling de sommen heeft geautomatiseerd, is de achterliggende gedachte. Ik beschrijf nu een bizarre ervaring met deze tempo-toets, een ervaring die ik als metafoor gebruik voor de wijze waarop politici, managers en beleidsmakers de dingen die op hun pad komen benaderen. Ik kijk de tempo-toetsbladen van mijn groep...

Geert Mak’s boek ‘Reizen zonder John’, heeft   diepe indruk op mij gemaakt. Het gaat uit van het feit dat Amerika het droomland was van de kinderen van de jaren vijftig van de vorige eeuw, The American Dream’ sprak tot ieders verbeelding. De achterkant van het boek vermeldt, dat ‘het land hem een spiegel voor hield, waarin hij Europa en Nederland telkens weer met nieuwe ogen kon bekijken’ . Een sleutelrol is toebedeeld aan een boek van de ‘legendarische auteur John Steinbeck’, die in het najaar van 1960 met zijn poedel Charley een ‘ontdekkingsreis’ maakte dwars door het toenmalige Amerika. Die tocht beschreef Steinbeck in de klassieker ‘Reizen met Charley’. Ik citeer de achterkant verder: ‘Precies vijftig jaar later vertrok Geert Mak vanaf het oude huis van Steinbeck. Het was het begin van een inspectietocht in het voetspoor van Charley en John, maar nu met de ogen van 2010. Wat is de afgelopen halve eeuw in de Amerikaanse steden en dorpen veranderd? Waar is de Main Street USA g...