cupido-oudemeester

In het regiokatern van ‘De Stentor’ stond begin juli van dit jaar een onopvallend stukje. De titel is: “Scholen groeien en krimpen in golfbeweging”. Het gaat om een analyse van Hemmy van Reenen. Ik heb het gelezen en herlezen en, met stijgende verbazing. Ik zal het integraal weergeven. De betrokken scholen heb ik genummerd: Scholen voor voortgezet onderwijs te X doen hun best om leerlingen naar zich toe te halen. Toch kan het best goed zijn als een school een tijdje krimpt. In het voorgezet onderwijs in X is een stevige concurrentiestrijd gaande. Scholen trekken graag nieuwe leerlingen. Als het leerlingenaantal daalt gaan de alarmlichten op rood. Dan moet er actie ondernomen worden om het tij te keren. Het gekke is dat de scholen die het een tijdje minder goed doen, meestal beter uit de strijd komen. Een tijdje rust werkt positief. Door de jaren heen is een golfbeweging te zien. Sommige scholen zijn heel erg in trek, daarna komt een periode van mindere aandacht. Het is een gol...

Meneer Pilon was een keurige verschijning. Immer gekleed in blauwe blazer en   grijze pantalon en nooit zonder stropdas. Hij doceerde pedagogiek op de kweekschool waar ik studeerde. Dat deed hij aan de hand van aantekeningen in een zeer precies handschrift. Ook het bordwerk blonk uit in verzorgdheid; een voorbeeld voor ons allen. Slechts één maal heb ik hem op een frivoliteit betrapt; het vertellen van een anekdote: Een oude, zeer ervaren onderwijzer, hanteerde als ordemiddel een boekje. Dat lag in een kast achter in de klas. Ernaast lag een potlood met scherpe punt. Bij de geringste ordeverstoring of wat daar op leek, begaf hij zich naar de kast; nee, hij hoefde alleen maar in de richting ervan te kijken, of het onheil was in de kiem gesmoord. Want de schande dat je naam door de meester in het boekje werd geschreven was niet te overzien.De jonge kwekeling (stagiaire)die bij hem in de klas was had daar vol bewondering kennis van genomen. Toen hij, eenmaal afgestudeerd was en ...

Hester IJsseling plaatste op 30 april 2012 het verhaal ‘De tuin’ van Max Velthuis op haar blog. Het verhaal is uit de serie “Kikker” waarmee de auteur (1923 – 2005)   bekendheid verwierf als kinderboekenschrijver. Dat Hester het verhaal ‘De tuin’ integraal onder de aandacht van haar volgers bracht, behoeft geen verbazing. Lezing ervan wordt sterk aanbevolen! http://hesterij.blogspot.nl/2012/04/kikker-en-pad.html Dit echter slechts ter inleiding van deze bijdrage, ook een verhaal van Velthuis. Het geval wil namelijk dat wij wegens het uitbreken van de zomervakantie de tweeling van onze dochter te logeren kregen. En zij hadden als voorleesboek “De jongen en de vis” van Max Velthuis bij zich, nota bene het boek waarmee hij in 1969 internationaal doorbrak. Dit boek bleek voor de oude meester een rijke inspiratiebron. Luister (lees) maar: Er was eens een jongen. Het liefste zat hij aan de waterkant te vissen. Hij had er plezier in als hij een visje ving, maar hij droomde ervan e...

Mijn zoon is getrouwd met een Russische vrouw en heeft derhalve een dito schoonmoeder. Dit zou ik nooit vermeld hebben, ware het niet dat een anekdote van deze laatste mij al een poosje bezig houdt. Eerst enkele inleidende opmerkingen vooraf. Mijn schoondochter spreekt vloeiend Engels en redelijk Duits. In gesprekken die ik met haar voerde had en heb ik het vaak met haar over mijn actieve periode in het onderwijs en hoe het dagelijks leven er in de Sovjet-tijd in haar geboorteland eruit zag. Ze heeft nog wel jeugdherinneringen aan die periode, maar 1989 is inmmiddels toch ook al weer een poos geleden, vooral in de optiek van een jonge vrouw van begin dertig. Een rode draad in de gesprekken tussen Karina, de vrouw van mijn zoon en mij, is dat de manier waarop de oude Sovjet-unie was georganiseerd lichte overeenkomsten vertoont met de manier waarop in het neoliberale westen op micro niveau organisaties zijn georganiseerd, maar dit terzijde. Haar moeder daarentegen draagt meer ervarings...

Zo aan het eind van mijn actieve onderwijstijd hoorde ik nogal eens de opmerking, dat ik ‘heel wat’ veranderingen in mijn vak moet hebben meegemaakt. Dat is stellig waar, maar kinderen zijn kinderen gebleven. Die zijn na één generatie echt niet anders dan voorheen. Als je voor het vak ‘onderwijzen’ de metafoor van een toneelstuk gebruikt, zou je in feite kunnen stellen dat het decor tijdens de voorstelling voortdurend is veranderd, waarbij zij opgemerkt dat de requisieten je eerder in de weg staan, dan dat ze je van enig nut zijn, maar dit terzijde. De vorige bijdrage aan dit blog ging over Theo Thijssen, de bekende onderwijzer van al weer bijna een eeuw geleden. Ik heb een zwak voor hem omdat hij zijn directe ervaringen van voor de klas staan heeft opgetekend. En dan merk je dat de beslommeringen van onderwijsgevenden universeel zijn. Dus ook de ervaring, dat buitenstaanders denken dat je kinderen met kennis vult, zoals je water in een fles giet. Ik kom hierop, omdat Thijssen een co...

Theo Thjissen - de roemruchte onderwijzer en latere politicus uit de jaren twintig van de vorige eeuw - beschrijft in één van zijn boeken hoe de schoolopziener (inspecteur) hem een   bezoek bracht. Meester Staal (Theo Thijssen) is dan net bezit met een taalles in de derde klas (groep 5). Hij schrijft zinnetjes op het bord en de kinderen moeten die overschrijven in hun nieuwe schrift, met één enkele lijn als lineatuur, dus zonder het hulplijntje om hoogte van de letters aan te geven. Uit ervaring weet ik dat dat niet meevalt! De opziener heeft kritiek op deze didactische benadering. Per slot van rekening is domweg overschrijven een niet zo leerrijke bezigheid, tenminste; in de ogen van een buitenstaander. Zuiver waarnemen, het geziene vasthouden en reproduceren in de schrijfhandeling en de fijne motoriek vormen een gecompliceerd samenspel. Wie enige ervaring heeft met bijvoorbeeld de kniptechniek van jonge kinderen weet hiervan. Bovendien is foutloos overschrijven niet zo si...

Een bezoek aan een natuurhistorisch museum in Londen is een belevenis. Het straalt het elan uit van de 18 e eeuw, toen biologie bedrijven voornamelijk bestond uit het verzamelen en rubriceren van dier- en plantensoorten; vitrines vol met geprepareerde insekten, ge- en on-gwerfelde dieren, vissen, vogels en wat dies meer zij. Hetzelfde concept tref je ook aan in de toenmalige dierentuinen. Het waren verzamelingen van individuele beesten, tentoongesteld om de burgers kennis te laten makten met exotische dieren. En de bezoekers meenden dan na bezichtiging kennis te hebben gemaakt met deze levende wezens.Tegenwoordig heeft deze wijze van presenteren afgedaan. De reden is duidelijk: immers, in hun kooien en verblij-ven waren de dieren geheel ontdaan van hun natuurlijke habitat en losgemaakt van hun con-text. Toch meende men indertijd op deze manier inzicht te hebben gekregen in de aard van de beesten. Per slot van rekening had je dan maar toch even een giraf of olifant gezien! De huidige...